กลับไปหน้าหลัก
กลับไปหน้าหลัก
สิ่งแวดล้อม
เรื่องราวสัตว์ป่า
ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสัตว์ป่า
การอนุรักษ์ป่าไม้
ดัชนีรายชื่อสัตว์
เว็บไซต์ความรู้ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ป่า

 

 

ป่าชายเลนสภาพสมบูรณ์

ลักษณะ :

ป่าชายเลนประกอบด้วยกลุ่มของสิ่งมีชีวิตที่ดำรงชีวิตอยู่ในบริเวณเขตน้ำขึ้นน้ำลง มีพืชใบกว้างที่มีใบเขียวตลอดปีเป็นพืชเด่น ระบบนิเวศน์นี้จะถูกน้ำท่วมขังเป็นบางส่วน และมีพืชอยู่จำนวนอย่างน้อยที่สุด 74 ชนิด และสัตว์อีกเป็นจำนวนมาก ประกอบด้วยสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังประมาณ 200 ชนิด และสัตว์มีกระดูกสันหลังอีกประมาณ 150 ชนิด พืชและสัตว์ได้วิวัฒนาการเข้าหากันและร่วมกันปรับตัวให้ดำรงชีวิตอยู่ในสภาพที่อยู่เฉพาะนี้ได้เป็นอย่างด

 

บริเวณที่พบ :

ในประเทศไทยป่าชายเลนแบ่งออกได้เป็น 4 เขต คือ บริเวณชายฝั่งทะเลตะวันออกเฉียงใต้ บริเวณอ่าวไทยตอนใน บริเวณชายฝั่งทะเลด้านตะวันออกเป็นหย่อมๆ และบริเวณชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกเป็นแนวต่อเนื่องกัน มีจำนวนรวมทั้งสิ้น 2,873.1 ตารางกิโลเมตร ป่าชายเลนสภาพดียังคงเหลืออยู่ในบริเวณจังหวัดระนอง พังงา ตรังและสตูล

ความสำคัญ :

ป่าชายเลนมีความสำคัญต่อมนุษย์มาก เพราะช่วยทำให้เกิดดินโดยการจับตะกอนของสารอินทรีย์และกรองตะกอนดินที่เกิดจากการพังทลายไว้ เป็นแหล่งอาศัยของปลา สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง และนกหลายชนิดเละเป็นแหล่งเพาะฟักของกุ้งและปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจหลายชนิด นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งผลิตอินทรียวัตถุสำหรับการประมงชายฝั่งและนอกฝั่ง

สาเหตุของการถูกทำลาย :

นอกจากจะเป็นแหล่งรวมของชีวิตพืชและสัตว์หลายชนิดแล้ว ป่าชายเลนยังเป็นแหล่งวัตถุดิบที่สำคัญหลายประเภท เช่น ถ่านและผลิตภัณฑ์ไม้อื่นๆ แต่เพราะความต้องการกุ้งทะเลของตลาดภายในและตลาดต่างประเทศในระยะสิบปีมานี้สูงขึ้นมาก ทำให้ชาวบ้านบริเวณชายฝั่งหันไปทำนากุ้งซึ่งได้ผลกำไรสูงกว่า ป่าชายเลนจำนวนมากจึงถูกเปลี่ยนเป็นนากุ้ง นอกจากนี้ป่าชายเลนยังถูกเปลี่ยนไปเป็นนาเกลือ เหมืองดีบุก ท่าเรือ และบริเวณที่อยู่อาศัยอีกด้วย

มาตรการอณุรักษ์ :

ป่าชายเลนได้รับการคุ้มครองตามพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ การตัดฟันจะต้องได้รับสัมปทานและมีมาตรการให้มีการปลูกเสริมส่วนที่ตัดฟันไปแล้วอีก

ทำไมต้นไม้ในป่าชายเลนจึงดำรงชีวิตได้ในน้ำเค็ม
ต้นไม้ส่วนใหญ่ถูกทำลายหรือตายได้อย่างง่ายดายในบริเวณที่มีน้ำเค็ม แต่ก็มีกลไกบางอย่างในต้นไม้ในป่าชายเลนซึ่งทำให้สามารถเจริญอยู่ในสภาพที่มีน้ำเค็มท่วมขังได้ ไม่เพียงแต่ส่วนเนื้อเยื่อภายในต้นไม้ที่มีความทนทานต่อเกลืออย่างสูงเท่านั้น แต่รากยังทำหน้าที่เหมือนตัวกรองเกลือออกจากน้ำเค็มที่ดูดเข้าไป เกลือส่วนเกินจะถูกนำไปสู่ใบและขับออกที่ผิวของใบ
เพราะว่ารากของต้นไม้ในป่าชายเลนเกาะยึดอยู่ในโคลนที่มีสภาพปราศจากอากาศหรือมีออกซิเจนต่ำ ต้นไม้พวกนี้จึงรับอากาศตามที่ต้องการได้ยาก ต้นไม้ในป่าชายเลนจึงมีรากพิเศษซึ่งจะโผล่เหนือน้ำหรือโผล่ตอนน้ำลง รากดังกล่าวนี้เรียกว่ารากหายใจ หรือ นิวมาโตฟอร์ ซึ่งมีรูที่จะรับอากาศและส่งต่อไปยังส่วนของรากซึ่งจมอยู่ใต้โคลน

จากหนังสือ : พืชและสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์ในประเทศไทย

และ ชุดโลกวิทยาศาสตร์ นิเวศวิทยาเล่ม 1