กลับไปหน้าหลัก
กลับไปหน้าหลัก
สิ่งแวดล้อม
เรื่องราวสัตว์ป่า
ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสัตว์ป่า
การอนุรักษ์ป่าไม้
ดัชนีรายชื่อสัตว์
เว็บไซต์ความรู้ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสัตว์ป่า

 

 

นกตะกรุม
วงศ์ CICONIIDAE
Leptoptilos javanicus (Horsfield, 1821)

ลักษณะ :

นกกระสาขนาดใหญ่ที่มีรูปร่างคล้ายคลึงกับนกตะกราม แต่มีขนาดเล็กกว่า และไม่มีถุงใต้คอ ขณะยืนมีความสูงบนหัวประมาณ 110-120 เซนติเมตร ลำตัวด้านบนสีดำเหลือบเป็นมัน ใต้ท้องสีออกขาว ส่วนหัวและลำคอเป็นหนังสีเหลืองแกมแดง มีขนเป็นเส้นๆ ขึ้นกระจายอยู่ห่างๆ จะงอยปากมีขนาดใหญ่สีออกเหลืองเลอะ ซึ่งในฤดูผสมพันธุ์จะมีแต้มสีแดงตรงบริเวณโคนปาก แข้งและเท้าสีน้ำตาลแกมเขียวจนถึงสีคล้ำเกือบดำ นกอายุน้อยขนสีดำค่อนข้างด้าน บนส่วนหัวและลำคอมีขนปกคลุมมากกว่านกโตเต็มวัย

อุปนิสัย:

อาหารประกอบด้วย ปลา กบ เขียด สัตว์เลื้อยคลาน กุ้งและแมลงขนาดใหญ่ แต่ไม่กินซากสัตว์ ดังเช่นนกตะกราม ทำรังบนยอดไม้สูงเป็นกลุ่มๆ ในป่าชายเลนหรือป่าริมลำน้ำร่วมกับนกตะกรามและนกกระทุง วงไข่สีขาวครั้งละ 3-4 ฟอง ในราวปลายเดือนพฤศจิกายนและเดือนธันวาคม

ที่อยู่อาศัย :

ในประเทศไทยเคยพบนกตะกรุมขยายพันธุ์ในบริเวณเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย ในระยะหลังพบในบริเวณป่าชายเลนและป่าพรุน้ำจืดในภาคใต้

เขตแพร่กระจาย :

นกตะกรุมมีเขตแพร่กระจายเป็นบริเวณกว้าง พบทางใต้และตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย จากประเทศศรีลังกา อัสสัม เบงกอล บังกลาเทศ ถึงประเทศพม่าและจากทางใต้ของประเทศจีนมายังประเทศในแหลมอินโดจีน ถึงประเทศมาเลเซีย สุมาตรา บอร์เนียวและชวา ในประเทศไทยมีรายงานการพบที่จังหวัดศรีสะเกษ ราชบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร ตรัง และนราธิวาส

สถานภาพ:

เคยพบขยายพันธุ์ที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย จังหวัดพัทลุง ในปี 2522 และมีรายงานพบบริเวณป่าพรุ จังหวัดนราธิวาส ซึ่งเป็นแหล่งขยายพันธุ์ที่สำคัญมาก่อน แต่จากการที่ถูกชาวบ้านรบกวนและการขโมยลูกนกจากรัง ทำให้ประชากรของนกชนิดนี้ลดลงมาก

สาเหตุของการใกล้สูญพันธุ์:

นกตะกรุมเชื่อว่าไม่มีการผสมพันธุ์วางไข่ในประเทศไทยแล้ว เนื่องจากเป็นนกขนาดใหญ่จึงล่าได้ง่าย และในบริเวณที่ทำรังก็ถูกมนุษย์และสัตว์อื่นๆ เข้าขโมยไข่และลูกนกในรังอยู่เสมอ ทุ่งโล่งขนาดใหญ่และพื้นที่ชุ่มน้ำที่กว้างเพียงพอต่อการดำรงชีวิตก็หมดสิ้นไปเกือบหมดแล้ว ป่าชายเลนและป่าพรุที่ยังเหลืออยู่ก็มีปริมาณน้อยลงทุกปี นกตะกรุมจึงนับได้ว่าเป็นนกชนิดที่หายากจนใกล้สูญพันธุ์ไปจากประเทศไทยในอนาคต

จากหนังสือ : พืชและสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์ในประเทศไทย